Zazakî

Bibe xo, xalis bibe hewal, Ma to eyb nêvêneme. Vatena to tûj bibo, Niyadayena to birreko. Senikê qese biki, qese biki ke, Muatabê xo bivênê. Ğeyrê zuran, be kelamo pak Zeytun bikiriyo hard. Qey ti nê jê xuy? Çiko o destê to de, Jê ke vindibiyo biy. Namey nê hardi …

Tı zanena, ez ewro koti de bîyone? Ewro ez yew tîyatro de bîyone ke; Tede kesanê bînan qandê ceneti, Kesanê bînan zî qandê cehenemi rawa kerdêne. Çepikê ae tîyatroyi duayî bî; Be besmele dest pêkerd, be amîn peynî rona. Kamo ke zerreê derten de xeniqîya, Kamo ke zerreê mizgînyan de …

5. Kar (Lêker, Fiîl) Vateyê (çekûyê) ke têvgêryayene, kerdene, bîyayene û awayê bîyayene goreyê deman û şexis û cayan îfade bikê, ênan ra vajîyeno kar. Hem zazakî û hem zî kurmancî de, kê şênê karan di esasan sero cira bikê: Kokê karan û mesderê karan. Kok yan zî eslê karî: Zazakî de …

Morfolojî 2. Name Çekuyê (vateyê) ke bîyayena heme çîdê ganî-merdî, asaye-nêasaye, hadîse û mefhûman, kes yan zî heywanan dîyar bikê û bidê sinasnayîş, ênan ra vajîyeno name. Name û name panayîşê bîyayenan, tarîxê averşîyayêşê ziwan û mêrdimayî de gamêka zaf muhîm a. Eger name peyda nêbînê, mêrdiman nişênaynê xo, waztişê …

Morfolojî  Çekuye Yew veng yan zî sewt o ke mana eya xoser esta, ey ra vajîyeno çekuye (vate, qiseke). Her yew çekuye, qe nêbo yew hece (kîte) ra peyda bena. Çekuyê ke yew hece ra ameyê pê, ênan ra vajîyeno çekuyê sade yan zî çekuyê yewhece. Zazakî Kurmancî ban ban ca cî gan can …

Alfabe û Fonetîka Ziwanê Kurdî 1. Alfabeyê ke ziwanê kurdî û dîyalektê ey pê ameyê nûstiş  “Mefhuma ‘alfabe’, bi pêgirewtena di herfê vernî yê Yunanî; alfa û beta ameya viraştene.”[1] Peydabîyayîşê alfabeyan, sey yew sirrê tewr gird ê tarîxê însanetîye, hema tam zelal nêbîyo û no derheq de teorî û fikrê …

Ziwan û Dîyalektê Kurdî 1.  Ziwan û dîyalektî Wexto ke mewzû ziwan bo, kilmevate bo zî gerek vernî de ziwanî ser o îzehatêk bêro kerdiş. Ziwan, tenîya xezîneyêk vateyan û sîstemê rêzbiyayişê ênan û hacetêk têkilîya navbeyna mêrdiman nîyo, eynî wext vîrê ma yê tarîxî yo. Heme çîyo ke aîdê …

(Kullîyatê Rîsaleyanê Nurî Ra) … Vateyo Vîst û Pancin de, babetê pêveronayîşê medenîyet û hukmê Qurânî de, îspat û beyan bîyo ke, cuya îçtimaî yê beşerî de (heyato sosyal yê însanan de) çimeyê heme bêj bêehlaqey û heme bêj îxtîlafî, di çeku yî. A Yewine: “Gama ke ez mird biba …

(Kullîyatê Rîsaleyanê Nurî Ra) [weyûmîto] Yanî, mergdayox O yo. Yanî, him senî heyatdayox O yo, him heyat girewtox, mergdayox zî hewna O yo. Heya, merg tenya texrîb û tefîyayîş nîyo ke wa sebebî bibî wayîrê ci, pabeyê tebîetî verradîyo. Hatiki, çitur, yew bezre zahiren mireno, helisîno; labelê batinen beno heyat …

(Kullîyatê Rîsaleyanê Nurî Ra) [weîleyhîl mesîr] yanî însanê ke seba bazirganey û karmendey, bi wezîfeyanê muhîmana erşawîyayî na dunyaya ke cayê îmtîhanî ya, tîcaretê xo kerdiş, gureyê xo qedînayîş û xizmetê xo temamkerdişî ra dima, hewna ageyrenî Xaliqê Zulcelalê xo ke Ey înî şawito, û resenîMewlayê xoyê Kerîmî. Yanî, nê …